Անցումային արդարադատությունը պետք է ներդրված լիներ անցած աշնանը. Վ. Կարապետյան

մայիսի 19, 2019

Հարցազրույց «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր, տարածքային կառավարման, տեղական ինքնակառավարման, գյուղատնտեսության եւ բնապահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի Վարազդատ Կարապետյանի հետ

-Նիկոլ Փաշինյանը վերջին ասուլիսում հայտարարեց, թե անցումային արդարադատության ներդրման համար անհրաժեշտ նախագծերը պետք է մինչև տարեվերջ պատրաստ լինեն, իսկ Արարատ Միրզոյանը մայիսի 24-ին այդ թեմայով լսումներ է հրավիրել: Ինչո՞ւ է այդ համակարգն անհրաժեշտ մեր երկրին:

-Կարծում եմ՝ անցյալի գործերը չեն կարող քննել անցյալում նշանակված մարդիկ և անցյալում ձևավորված դատական համակարգը, իրավապահ համակարգի կախվածությունը նախկին պաշտոնյաներից ռիսկեր է պարունակում: Պետք է նոր համակարգ` անցումային արդարադատություն, նոր մարմին, որը կքննի հին գործերը: Մարդիկ հասկացել են, որ արդարադատությունը վերականգնվում է, և հազարավոր բողոքներ են ներկայացվել իրավապահ մարմիններին: Հիմա և՛ դատարաններն են գերբեռնված, և՛ քննչական մարմինները. մեզ պետք է հին գործերը ամբողջությամբ դնել մեկ օղակի վրա:

-Այսինքն, հին գործերը քննելու համար արդարադատություն իրականացնող նոր` զուգահեռ գործող մարմի՞ն եք ստեղծելու:

-Այո: Իսկ թե ինչ մեխանիզմ կլինի, քննարկումները ցույց կտան:

-Այդքան մասնագետ, որոնք անցյալի հետ կապ չունեն, որտեղի՞ց եք գտնելու, որ արդարադատություն իրականացնեն:

-Կան նման մարդիկ, և պարտադիր չէ, որ նրանք անցյալի հետ կապ չունենան: Պարտադիր է, որ անցյալում տեղի ունեցած երևույթներով կաշկանդված չլինեն:

-Ուրեմն, ինչո՞ւ եք ուշացնում անցումային արդարադատության ներդնումը:

-Ցավոք, կիսում եմ Ձեր կարծիքը. դա պետք է արվեր անցած աշնանը և ոչ թե եկող աշուն: Այս աշխատանքն ամենակարևորն է, մեր սկզբունքային կետերից մեկն է, և պետք է արագացնենք:

-ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանը հեղինակել է նախագիծ, որը նախատեսում է ՀԾԿՀ-ի և ՏՄՊՊՀ նախագահների ու անդամների առաջադրման լիազորությունները փոխանցել կառավարությանն ու ԱԺ խմբակցություններին: Սա սուպերվարչապետության լծակների թուլացմա՞նն ուղղված քայլ է:

-Ես դա դիտարկում եմ իշխանության մեջ ուժերի, պատասխանատվության հավասարակշռության համատեքստում:

-Դա վարչապետի լիազորությունները թուլացնող փոքր քայլ չէ՞:

-Երբ Ֆեյսբուքում գրեցի, որ առաջարկել ենք նվազագույն աշխատավարձը դարձնել 65 հազար դրամ, ասում էին` 100 -200 հազար դրամ առաջարկեք: Կառաջարկենք, բայց աստիճանաբար գնանք առաջ: Մի քայլ անենք, հասկանանք՝ դա ինչ արդյունք է տալիս, հետո կանենք երկրորդը:

-Քաղաքական ուժերը խոսում են Ոստիկանությանը, ԱԱԾ-ին և ՊԵԿ-ին նախարարության կարգավիճակ տալու մասին:

-Այդ մասին մենք` խմբակցությունը, կառավարությունը, վարչապետը բազմիցս ենք խոսել և հիմնավորել, թե ինչու դրանք դեռևս պետք է լինեն վարչապետին առընթեր: Երբ պարզ լինի, որ ռիսկեր չկան` պայմանավորված այդ պաշտոնների քաղաքականացմամբ, մենք ևս կխոսենք այդ կառույցները նախարարություն դարձնելու մասին: Կարծում եմ՝ այս պահին դեռ վաղ է:

-ՊՆ-ն ունի նախարարության կարգավիճակ, բայց ավելի քաղաքականացված չէ, քան ԱԱԾ-ն կամ Ոստիկանությունը:

-Կարծում եմ՝ այս պահին դեռ վաղ է այդ մասին խոսել: Պետք է խորքային մասնագիտական վերլուծություն կատարել բոլոր ոլորտներում: Հեռանկարում՝ շատ լավ կլինի, որ բոլորը դառնան նախարարություն:

՞րբ, մինչև հաջորդ ընտրություննե՞րը` 2023թ.:

-Հավանաբար` այո: Ժամկետ չեմ կարող նշել:

-Հենց սրա համար են ընդդիմախոսներն ասում, որ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն իր նախահեղափոխական խոստումը չի կատարում և լավ է զգում Սերժ Սարգսյանի հագով կարված Սահմանադրության մեջ:

-Միանգամից ամեն ինչ փոխել չենք կարող, դա անկառավարելի ռիսկեր կառաջացնի: Երբ ռիսկերը կնվազեն, փոփոխությունները տեղի կունենան:

-Դուք և տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Բաբկեն Թունյանը ներկայացրել եք նախագիծ՝ 2019թ. հունվարի 1-ից նվազագույն աշխատավարձը 55 հազար դրամից 65 հազար դարձնելու մասին: Ի՞նչ հաշվարկ կա այս 10 հազար դրամի տակ:

-Նվազագույն աշխատավարձը պետք է նվազագույն սպառողական զամբյուղին`66. 000 դրամին համապատասխան լինի, որպեսզի մարդն իր աշխատավարձով գոնե նվազագույն կարիքները հոգա: Այս բարձրացումը տարածվելու է շուրջ 40.000 աշխատողի վրա, և սա դեռ սկիզբն է, պարբերաբար առաջարկելու ենք բարձրացնել նվազագույն աշխատավարձը: Ես աշխատում եմ մեկ այլ` պետական բյուջեից ստացվող նպաստների, թոշակների, կրթաթոշակների ինդեքսավորման նախագծի վրա, որպեսզի այս եկամուտների դեպքում գների աճին զուգահեռ աճ ունենանք: Լինելով ազատ տնտեսության զարգացման կողմնակիցներ՝ սոցիալական մասը չպետք է աչքաթող անենք:

-Պարբերաբար ասելով` ի՞նչ ժամանակահատված նկատի ունեք, և որքա՞ն կարող է բարձրանալ:

-Ամեն տարի: Ես մտածում եմ, որ 3-4 տարվա ընթացքում նվազագույն աշխատավարձը պետք է դարձնել առնվազն 120 հազար դրամ:

-Իսկ կենսաթոշակի բարձրացումը ե՞րբ է նախատեսվում:

-Ես ակնկալում եմ ոչ թե 5%, այլ ավելի մեծ տնտեսական աճ: Մյուս տարի մեր տնտեսությունը երկնիշ աճ կունենա, դա նշանակում է, որ կունենանք համարժեք մուտքեր և կկարողանանք ապահովել այդ եկամուտների ավելացումը:

-Ինչո՞ւ եք կարծում, որ երկնիշ աճ է լինելու, ի՞նչ քայլերով է դա ապահովվելու:

-Ես հավատում եմ, ես դա տեսնում եմ: Հավատն այն արժեհամակարգն է, որն ընկած է մեր գործողությունների հիմքում: Որ օրը ես գնում եմ գյուղեր և աշխատում մարդկանց հետ, հասկանում եմ, որ մեր երկիրը փոխվում է մեծ տեմպերով:

-Դուք գյուղերից այլևս լացելո՞վ չեք վերադառնում:

-Հիմա` ոչ: Ես տեսնում եմ, որ այդ փոփոխությունը կա, մարդիկ պահանջում են, ներդրում են անում և հավատում են, որ լավ է լինելու: