Պետք է ապահովել Մարտի 1-ի մեղադրյալների ու վկաների անվտանգությունը. Տ. Սիմոնյան

սեպտեմբերի 27, 2019

Հարցազրույց ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Տարոն Սիմոնյանի հետ:

-Ձեր կարծիքով՝ ինչո՞ւ տեղի ունեցավ նախկին ոստիկանապետ Հայկ Հարությունյանի ինքնասպանությունը կամ, միգուցե, սպանությունը:

-Ես շատ լարված հետևում եմ, թե ինչ է բացահայտելու իրավապահ մարմինը, որովետև թե նախկին, թե ներկա բոլոր պաշտոնատար անձանց գործողությունները կարող են ինքնասպանության առաջացման հիմք հանդիսացած լինել: Դրա համար պետք է հասկանալ, արդյո՞ք կատարվածը ուղղակի կամ անուղղակի կապված է եղել նրա պաշտոնական գործունեության հետ: Եթե այո, ապա ինչպես է դա արտահայտվել: Կարող է՝ դրդել են ինքնասպանության, կարող է՝ սպանություն է: Պատասխանը պետք է շուտ տրվի, քանի որ նման դեպքերը առաջացնում են հասարակական լարվածություն, ինչը վատ ազդակ է այսպիսի սոցիալ-քաղաքական պայմաններ ունեցող մեր երկրի համար:

-Մարտի 1-ի գործով փաստաբան Սեդա Սաֆարյանը բազմիցս հայտարարել է, որ այդ դեպքերի հետ առնչություն ունեցող մի շարք մարդիկ անցած 11 տարիների ընթացքում անհասկանալի պայմաններում մահացել են, սպանվել են կամ հեռացել են Հայաստանից: Հայկ Հարություննյանն այդ դեպքերի առանցքային դերակատարներից էր: Հնարավո՞ր է՝ այսպես Մարտի 1-ի հետքերն են մաքրվում:

-Ոչինչ չեմ կարող բացառել: Այո, նա այդ գործով պատահական մարդ չէր: Պետք է ավելի զգոն լինենք, որ քրեական հետապնդում իրականացնող մարմնի ուշադրությունից հանկարծ որևէ խնդիր չվրիպի:

-Սեյրան Օհանյան, Յուրի Խաչատուրով, Արմեն Գևորգյան. նրանք նույնպես Մարտի 1-ի գործով մեղադրյալ են, նախկին նախագահ Սերժ Սարգսյանը, Ներքին զորքերի նախկին հրամանատար Գրիգոր Գրիգորյանը և ուրիշներ ներգրավված են որպես վկա: Ի՞նչ պետք է անել, որ հանկարծ նրանք էլ ինքնասպանություն չգործեն կամ չմեռնեն անհասկանալի հանգամանքներում:

-Բոլոր մեղադրյալները, վկաները, ամբաստանյալները պետք է պետության ուշադրության ներքո լինեն: Անհրաժեշտության դեպքում պետք է ապահովել նրանց անվտանգությունը, այդ թվում` նաև հենց իրենցից, որ հանկարծ ինքնասպանություն չգործեն: Եթե պետք է, նրանց կալանավորեն, որ արդարադատության իրականացումից չխուսափեն: Հարկ եղած դեպքում նրանց պետք է ապահովել այնպիսի գործիքակազմով, որ դատավարության ընթացքում նրանց իրավունքներն ու պարտականությունները պատշաճ կարգով իրականացվեն:

-Ձեր կարծիքով՝ ինչո՞ւ պաշտոնանկ արվեցին ԱԱԾ պետ և ոստիկանապետ Արթուր Վանեցյանն ու Վալերի Օսիպյանը:

-Ոստիկանության գործողություններում ինքս բազմիցս տեսել եմ թերություններ` հիմնականում անգործության տեսքով: ԱԱԾ-ն վերջին շրջանում փորձում էր լրացնել Ոստիկանությանը` իր վրա վերցնելով որոշ գործառույթներ, և ինչ-որ առումներով չէինք հասկանում` ԱԱԾ-ն հրապարակայի՞ն, թե՞ գաղտնի մարմին է: ԱԱԾ ղեկավարն իր հանրային խոսքում այնպիսի արտահայտություններով էր հանդես գալիս, որ այդ կառույցը ավելի շատ ներկայանում էր որպես քաղաքական մարմին:

-Դա՞ էր պատճառը, որ Արթուր Վանեցյանը հեռանալուց հետո քաղաքական հայտարարություն արեց:

-Գուցե, բայց հասկանում ենք, որ նրա վարկանիշը բարձրացավ հենց հրապարակային գործողությունների արդյունքում: Հետո հավանաբար որոշել էր մտնել քաղաքականություն, դրա համար նման քաղաքական հայտարարություն արեց: Իսկ ինչ վերաբերում է դժգոհություններին, ապա կոռուպցիոն հանցագործություններով հիմնականում ԱԱԾ-ն է զբաղվում, կազմակերպված հանցագործություններով` Ոստիկանությունը: Մինչդեռ մենք տեսնում էինք, որ երբեմն երկու դեպքում էլ ԱԱԾ-ն էր զբաղվում: Իմ կարծիքով՝ բոլոր տեղերում էլ թերություններ կան: 1,5 տարի է անցել հեղափոխությունից, բայց այն մեծ սկանդալները, որոնք նախկինում եղել էին պաշտոնյաների շրջանում, դեռ չեն բացահայտվել: Մամուլն էլ գրում է, որ նման շատ դեպքեր ԱԱԾ-ում կասեցված են եղել` միգուցե որոշ պայմաններից ելնելով:

-Parliamentmonitoring.am-ի հետ զրույցում Դուք ասել էիք, թե ՍԴ նախագահ Հրայր Թովմասյանի լիազորությունների դադարեցնելու հիմքերը, որոնք ներկայացրել է «Իմ քայլը», թույլ են, Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպաններից Արամ Օրբելյանի հետ նրա քավոր-սանիկային կապը լուրջ հիմք չէ, որ պետք չէ շահարկել ՍԴ անդամների հատուկ կարծիքները, քանի որ դրանք  իրավական մշակույթի հարստացման գործիք են և այլն: Բայց ձեր խմբակցությունը հայտարարեց, որ պաշտպանելու է «Իմ քայլի» նախագիծը: Այս հարցում տարաձայնություննե՞ր ունեք:

-Ոչ: Ես ասում եմ, առանձին վերցրած հիմքը բավարար չէ: Քաղաքական փոխկապակցվածության, կուսակցության պատկանելիության հիմքերը կարելի է դիտարկել, բայց նորից առանձին-առանձին վերցրած` բավարար չեն: Հավաքական հիմքերը կարող են կասկածի տեղիք տալ: Իսկ այդ կապերի մասին նա չի բարձրաձայնել, դատավորների առջև քննարկում չի կազմակերպել: Զուտ որպես կարգապահական խախտում, վերջինն է:

-Եթե բարեկամական և կուսակցական կապերի մասին բարձրաձայնած լիներ, կնշանակեր, որ նրա այդ կապերը Ռոբերտ Քոչարյանի գործով ՍԴ որոշման վրա ազդեցություն չե՞ն ունեցել:

-Եթե ասած լիներ, կարգապահական խախտում չէր լինի: Փաստաբանական և դատական համակարգում էթիկայի կանոն է՝ դու քո բոլոր փոխկապակցվածությունները պետք է ներկայացնես այն անձանց, որոնք մասնակցում են տվյալ վարույթին:

-Ամենայն հավանականությամբ ԱԺ-ն կընդունի «Իմ քայլի» նախագիծը, բայց ի՞նչ երաշխիք կա, որ ՍԴ-ն կհաստատի այն:

-Որևէ երաշխիք չկա: Ես ՍԴ բոլոր անդամներին էլ ճանաչում եմ, բոլորն էլ շատ լավ մասնագետներ, փորձառու անձինք են և շատ լավ հասկանում են, որ երկրին անհրաժեշտ է ինստիտուցիոնալ զարգացում: Իսկ դրա միակ ճանապարհը ճիշտ իրավական ոշումներ ընդունելն է անկախ անձերից և փոխկապվածություններից: Եվ եթե գործը հասնի ՍԴ, ես հույս ունեմ, որ ՍԴ անդամները բացառապես իրավական որոշում կընդունեն:

-Տվյալ դեպքում ո՞րն է իրավական դիրքորոշումը`ԱԺ որոշումը հաստատե՞լը թե՞ մերժելը:

-Չեմ կարող ասել, ես որոշող մարմին չեմ: Ես ընդամենն ասում եմ, որ «Իմ քայլի» նշած հավաքական հիմքերը բավարար են կասկածելու, որ կարող է տեղի ունեցած լինել էական կարգապահական խախտում: 6 հոգանոց որոշում է լինելու, մենք չենք կարող ենթադրություններ անել: Եթե թերի որոշում եղավ, ՍԴ-ի շուրջ այս լարվածությունը կշարունակվի:

-ՍԴ-ն, գոնե հասարակական հնչեղություն ունեցող հարցերի դեպքում, սովորաբար ընդունում է որոշումներ, որոնք տարբեր կերպ են ընկալվում, ինչպես հաճախ լսում են՝ «լղոզված» են: Հնարավո՞ր է այս դեպքում էլ այնպիսի որոշում ընդունվի, որ չհասկացվի`Հրայր Թովմասյանը կարգապահական խախտում թույլ տվե՞լ է, թե ՞ ոչ:

-Այո, ընդունվել են բարդ որոշումներ, բայց դա օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ պատճառներ ունի: Օբյեկտիվն այնն է, որ դրանցում տեղ գտած խիստ մասնագիտական ձևակերպումները շարքային քաղաքացիները դժվար են հասկանում, բայց եթե մասնագետներն էլ դրանք չհասկանան, ուրեմն, խնդիր կա: Այս որոշման դեպքում հիմնավորվածությունները գուցե շատ բարդ լինեն, բայց եզրափակիչ մասում պետք է գրեն` լիազորությունները դադարեցնելու համար էական կարգապահական խախտում կա՞, թե՞ ոչ:

-Կարծիք կա, թե ՍԴ դատավորներին առաջադրող և ընտրող կառույցները` այդ թվում նաև ԱԺ-ն, չեն կատարում իրենց լիազորություններն ու նոր թեկնածուներ չեն առաջադրում և ընտրում, քանի որ ՍԴ-ում դատավոր են միայն երկուսը, մյուսները անդամ են:

-ԱԺ-ն իր գործողություններով վաղուց հաստատել է, որ անդամ-դատավոր հարաբերակցության խնդիր չկա: ՍԴ-ում ճգնաժամ չկար, երբ դատավորներ էր ընտրում, երբ ՍԴ որոշումների հման վրա օրենքի նախգծեր էր ներկայացնում, երբ հաստատում էր կառավարության բյուջեն, որով աշխատավարձ էր տրվում ՍԴ անդամ-դատավորներին: Եթե մի դատավոր կարծում է, որ ճգնաժամ կա, և ինքն իրեն հռչակում է ՍԴ նախագահ, դա իր խնդիրն է: Դա արհեստածին թեմա էր: