Պարոն Թովմասյանը գուցե ԵԱՀԿ համանախագահների՞ն դիմի

նոյեմբերի 1, 2019

 

Հարցազրույց ԱԺ եվրոպական ինտեգրման հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Արման Եղոյանի հետ

- Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատն ընդունեց Հայոց Ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձևը: Ինչպե՞ս է դա նպաստելու ԱՄՆ-ի կողմից Ցեղասպանության վերջնական ճանաչմանը:

-Անկախությունից ի վեր դա աննախադեպ էր, քանի որ բանաձևում գնահատականներն այնպես կտրուկ և այնպիսի շեշտադրումներով են դրված, որից հաջորդ գումարման Ներկայացուցիչների պալատն այլևս չի կարող հետքայլ անել: Առնվազն Ներկայացուցիչների պալատի մակարդակով ապագա բոլոր կոնգրեսմենները, անկախ հայացքներից, պարտավորված կլինեն իրենց հայտարարություններում հաշվի նստել այս բանաձևի հետ: Նույնը կվերաբերի նաև Կոնգրեսին, եթե ընդունվի համատեղ հայտարարություն, որը դրված է շրջանառության մեջ:

-Ցեղասպանությանը վերաբերող յուրաքանչյուր նախագիծ ԱՄՆ-ն օգտագործել է Թուրքիային ինչ-որ բան հասկացնելու, պարտադրելու համար: Հիմա նորից լարված են այդ երկրների հարաբերությունները., չի՞ ստացվում, որ մեր պատմական խնդիրը ևս մեկ անգամ օգտագործվեց գերտերությունների հարաբերությունները պարզելու համար:

-Իհարկե, ոչ: Աշխարհաքաղաքական դասավորումների հետևանքով միշտ էլ տարբեր գործընթացներ են տեղի ունենում: Հայոց Ցեղասպանությունը նույնպես աշխարհաքաղաքական որոշակի դասավորվածության հետևանք էր, որից մենք տուժեցինք: Եթե այսօրվա աշխարհաքաղաքական դասավորվածությունից կարող ենք շահել, ինչո՞ւ չշահել: Կարևորը՝ մենք ճիշտ հասկանանք ու ճիշտ գնահատենք իրավիճակը, քանի որ մի որոշակի ժամանակահատված ունենալու ենք այս հնարավորությունների պատուհանը, որովհետև թուրք-ամերիկյան հարաբերությունները միշտ չէ, որ մնալու են այս մակարդակին:

-Կա նաև տեսակետ, թե երբ վատանում են թուրք-ամերիկյան կամ թուրք-արևմտյան հարաբերությունները, լավանում են ռուս-թուրքական հարաբերությունները, ու երբեմն՝ ի վնաս Հայաստանի:

-Պատմությունը այդպիսի մաթեմատիկական ճշգրտությամբ չի աշխատում: Ընդամենը մի քանի օր առաջ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց, որ ՌԴ նախագահի ուշադրությունն է հրավիրել Սիրիայի Ղամիշլի քաղաքում ապրող հայերի անվտանգության վրա, և Վլադիմիր Պուտինը ականջալուր է եղել իր հորդորին ու այդ կետը ներառել ռուս-թուրքական օրակարգում: Հիմա մենք շահեցի՞նք, թե՞ ոչ: Փաստն այնն է, որ այսօր, անկախ թուրք-սիրիական սահմանին տիրող իրավիճակից, կա բուֆերային գոտում ապրող հայերի անվտանգությունն ապահովելու քաղաքական պայմանավորվածություն: Պետք է կարողանանք քաղաքական վայրիվերումները ճիշտ գնահատել ու կառավարել:

-Գյումրիի ռուսական 102-րդ ռազմակայանի հրամանատար Նիկոլայ Մարտինյուկը մի քանի օր առաջ ՌԴ պաշտպանության նախարար Սերգեյ Շոյգուին զեկուցել էր, որ արդիական նոր սպառազինություններով ու նոր տեխնիկայով վերազինվելուց հետո ռազմակայանի ռազմական ներուժը գրեթե կկրկնապատկվի: Դա նշանակում է, որ ռազմաբազայում ռուսական զինվորների թի՞վն էլ կկրկնապատկվի:

-Ուղիղ խոսքում զինվորների քանակի կրկնապատկման մասին խոսք չի եղել: Ես չեմ բացառում, որ կարող է լինել, բայց որքան հասկացա՝ խոսքը տեխնիիկայի արդիականացման հաշվին ռազմական ներուժի կկրկնապատկման մասին է: Իսկ եթե ավելանում է ներուժը, ինչո՞ւ ոչ: Ի վերջո, դա մեր սահմանին է տեղի ունենում:

-Կարծում եք՝ Թուրքիայի հետ մեր սահմանին սպառնացող վտանգի դեպքում ՌԴ-ն մեզ կպաշտպանի՞:

-Իհարկե:

-Երբ Ադրբեջանի հետ սահմանին լարվածությունը մեծանում է, ՀԱՊԿ-ն, որտեղ ՌԴ-ն թելադրող երկիր է, ոչինչ չի ձեռնարկում: Վերջին տարիներին ընդամենը շատ թույլ մի հայտարարություն է արել, թեպետ ի տարբերություն Հայաստանի` Ադրբեջանն այդ կառույցի անդամ չէ:

-Պետք է հասկանանք, որ սրանք երկու տարբեր ձևաչափեր են, և ի տարբերություն հայ-թուրքական սահմանի՝ հայ-ադրբեջանական սահմանին ռուսական զինվորներ չկան: Այս դեպքում խոսքը կարող է լինել քաղաքական արձագանքի մասին: ՀԱՊԿ շրրջանակում մենք բարձրացնում ենք հարցը, որ պետք է հասկանալ` մենք այդ պայմանագրի մա՞ս ենք, թե՞ ոչ, բոլորս կատարո՞ւմ ենք միմյանց հանդեպ մեր պարտականությունները: Կառույցի աշխատանքը կածված է անդամ-երկրների ակտիվությունից, փոխադարձ շահերից, միմյանց շահերի նկատմամբ հարգանքից:

-Իսկ ինչպե՞ս եք գնահատում Վենետիկի հանձնաժողովի նախագահ Ջիանի Բուքիքիոյի հայտարարությունը, որով Հայաստանին կոչ է անում «զսպվածություն, փոխադարձ հարգանք և կառուցողական ինստիտուցիոնալ համագործակցություն հանդես բերել՝ այս մտահոգիչ իրադրությունը թուլացնելու և ՀՀ Սահմանադրության նորմալ կիրառումը վերականգնելու համար»:

-Մենք էլ ենք շատ մտահոգ ՍԴ-ի շուրջ ստեղծված իրավիճակով ու այդ ուղղությամբ աշխատում ենք: Կարծում եմ՝ փարատվում են կասկածները, թե այդտեղ մենք քաղաքական խնդիր ենք առաջացրել, հակառակը` քաղաքական խնդիր առաջացնում է ՍԴ նախագահը: Նա ներքաշվում է ոչ միայն ներքաղաքական գործընթացների մեջ, այլ անում է արտաքին քաղաքական հայտարարություններ, թե ՍԴ-ն պահում է Լեռնային Ղարաբաղը, որ ՍԴ-ում լուծվում է ԼՂ-ի, ուշադրություն` տալու-չտալու հարցը: Նա, փաստորեն, ունի նույն զգացողությունը, ինչն ունի սահմանին կանգնած զինվորը, ենթադրում եմ՝ գոնե հայկական սահմանին կանգնած զինվորի մասին է խոսքը: Այդպես լավ չէ, պարոն Թովմասյանը գուցե Մինսկի խմբի համանախագահներին ուղղված կոչո՞վ հանդես գա: Այս պայմաններում մեզ մեղադրել ՍԴ շուրջ քաղաքական պրոցես հարուցելու մեջ, մեղմ ասած` ճիշտ չէ: ՍԴ նախագահին նշանակելը ժամանակին ինքնին եղել է կոնկրետ քաղաքական նպատակներով, որոնք հեղափոխության արդյունքում չեն իրականացել: Կար մեկուկես տարի, որպեսզի ՍԴ նախագահը կարողանար վերարժևորել գործընթացները, ծավալեր մասնագիտական գործունեություն և չխառնվեր քաղաքականությանը:

-Հրայր Թովմասյանի կողմնակիցները հակադարձում են, որ ամիսներ առաջ ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանը նրան պաշտոնանկ անելու անհրաժեշտություն չէր տեսնում:

-Նախ այդ ժամանակ Արարատ Միրզոյանը փոխվարչապետ էր, իսկ հիմա նա խնդրին նայում է օրենսդիր մարմնի դիրքերից: Բացի այդ` Հրայր Թովմասյանն այն ժամանակ քաղաքական հայտարարություններով հանդես չէր գալիս: Այդ ամենին գումարվում են նաև նրա դեմ հարուցված քրեական գործը, իր նշանակման վերաբերյալ խախտումներն ու ԱԺ նախկին նախագահին ու աշխատակազմի ղեկավարին առաջադրված մեղադրանքները: Որքան հասկացա, եթե այդ խախտումները չկատարվեին, Հրայր Թովմասյանը ոչ թե կընտրվեր 2005թ. Սահմանադրության կարգավորումներով և կպաշտոնավարեր մինչև 70 տարին լրանալը, այլ 6 տարի ժամկետով: ՍԴ կողմից ԱԺ որոշումն անգամ քննության չդնելն էլ է ցույց տալիս, որ ՍԴ ոչ միայն նախագահը, այլև մյուս անդամներն էլ մտել են քաղաքական գործընթացի մեջ:

-Ձեզ մեղադրում են, որ սոցիալ-տնտեսական վատ վիճակից մարդկանց ուշադրությունը շեղելու համար ժամանակ առ ժամանակ նախկին որևէ պաշտոնյայի նկատմամբ քրեական գործ եք հարուցում:

-Քրեական գործերը չեն հարուցվում, և մարդիկ չեն ձերբակալվում կամ կալանավորվում նման նպատակներով: Այլ հարց է, որ նախկինում քաղաքական նպատակնրով կարող էին մարդիկ բանտարկվել: Ես չգիտեմ, թե երկրի վիճակի մասին այդ գնահատականները որտեղից են, չեմ կարծում, որ այսօր Հայաստանում ավելի վատ վիճակ է, քան թե մեկուկես տարի առաջ էր: Հակառակը, բարեփոխումներ են կատարվում տարբեր ոլորտներում, տեսեք` ինչ ծավալի և որակի ճանապարհների վերանորոգում է տեղի ունենում, 2020թ. կունենանք աննախադեպ մեծ բյուջե: Աշխատավարձեր են բարձրանում:        

-Սերժ Սարգսյանը նախօրեին հայտարարել է, թե մոտեցել է մեր քաղաքացիների հետ պարզ ու անկեղծ զրույց ունենալու խոստման ժամանակը: Կարո՞ղ է նա այնպիսի բացահայտում անել, որ ձեր իշխանությունը հայտնվի անհարմար վիճակի մեջ:

-Ես չեմ պատկերացնում, թե նա ինչ կարող է ասել: