Չեմ հասկանում ՍԴ դիմելու իմաստը․ Վահե Ղալումյան

հոկտեմբերի 11, 2021

Հարցազրույց ԱԺ տարածքային կառավարման, տեղական ինքնակառավարման, գյուղատնտեսության և շրջակա միջավայրի պահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Վահե Ղալումյանի հետ։

-Պարո՛ն Ղալումյան, «Վարչատարածքային բաժանման մասին» օրենքը, ճիշտ է՝ ՀՀ նախագահը ստորագրել է, բայց խորհրդարանական ընդդիմությունը դիմել է Սահմանադրական դատարան և այնտեղ վիճարկելու է դրա սահմանադրականությունը: Դուք այդ նախագծի ընդունման ջատագովներից էիք, ինչպե՞ս եք մեկնաբանում ընդդիմության քայլը:

-Ես տեղյակ չեմ՝ ինչ հիմքով են վիճարկում այդ օրինագիծը Սահմանադրական դատարանում, տեղյակ չեմ՝ հայցի հիմքում ինչ փաստարկներ են մատնանշվում: Բայց մոտավորապես պատկերացնում եմ: Ուղղակի չգիտեմ՝ վերջնական ձևակերպումն ինչպես են տվել: Իրենք, հավանաբար, վիճարկում են այն, որ, իբր, մենք համայնքների կարծիքը հաշվի չենք առնում, չենք լսել:

-Ինչպե՞ս եք դրան հակադարձում:

-Իհարկե, ճիշտ չեն նման պնդումները: Մենք համայնքների կարծիքը լսել ենք: Ավելին, ուզում եմ ընդգծել, որ մենք, այսինքն՝ մեր իշխանությունը չի սկսել այս գործընթացը: 2013 թվականին ընդունվել է համայնքների խոշորացման մասին հայեցակարգը, որից հետո՝ 2016-ին սկսել է խոշորացման բուն գործընթացը: Սա 10 տարի իրականացվող գործընթաց է: Մենք ընտրությունների ժամանակ անընդհատ խոսել ենք սրա մասին բոլոր համայնքներում:

Բացի այդ, մեր հանձնաժողովը այդ նախագծի վերաբերյալ խորհրդարանական լսումներ էր կազմակերպել խորհրդարանում, որին ներկա էին հասարակական կազմակերպություններ, համայնքների ներկայացուցիչներ, 200-ից ավելի մարդ:

-Ես հիշում եմ այդ քննարկումները, ասորիները, օրինակ, դեմ էին խոշորացմանը՝ Դիմիտրով գյուղի մասով:

-Այո, Դիմիտրով գյուղի վերաբերյալ էր իրենց խնդիրը, որտեղ, ըստ իրենց, ասորիները գյուղի բնակչության 50 տոկոսից ավելի են կազմում: Սակայն ոստիկանության տված տեղեկանքի համաձայն, ասորիներն այդ գյուղում մոտավորապես 14 տոկոս են: Ասորիների ներկայացուցիչների հետ նստել հաշվել ենք, և ասորական բնակչությունն այդ գյուղում 30 տոկոսի չի հասնում:

-Հետևաբար, գյուղը ենթակա է խոշորացմա՞ն:

-Այո, նախագծում սահմանվել է, և նախագիծն արդեն ընդունվել է, ՀՀ նախագահն էլ ստորագրել է:

-«Հայաստան» դաշինքի անդամ դաշնակցական պատգամավորները ընդդիմանում են այս նախագծին, մինչդեռ նախորդ տարիներին, երբ իշխանության մաս էին, կողմ են եղել դրան: Ի՞նչ է նշանակում այդ ընդվզումը:

-Առաջին խնդիրը, որի մասին ես կուզեի նշել, այն է, որ «Հայաստան» դաշինքի ներկայացուցիչները գլխադասային հանձնաժողովում քննարկումների ժամանակ կոնկրետ, առանցքային ոչ մի դեմ խնդիր չունեն, չեն հայտնել: Նրանք միայն որոշ ընթացակարգերում են խնդիր տեսնում: Ես տարօրինակ եմ համարում նրանց վարքագիծը․ եթե դեմ ես նախագծին, Ազգային ժողովի լիագումար նիստում նախագծի քննարկման ժամանակ ինչո՞ւ չես մասնակցել, ինչո՞ւ առաջարկություններ չես արել, ինչո՞ւ դիտողություններ չես ներկայացրել: Նրանք բոլորը բոյկոտել են նիստը:

-Կարծում եք՝ որևէ իրական փաստարկ չունեին, այդ պատճառո՞վ չեն մասնակցել նիստերին:

-Այո, հակված եմ էդպես մտածելու, որովհետև բոլոր խնդիրների մասին, բոլոր փաստարկների մասին նախագծի վերաբերյալ մի քանի քննարկումների ժամանակ հնարավորություն եղել է կարծիք հայտնելու, բայց նրանք նիստին չեն մասնակցել:

-Ընդդիմության այս վարքագիծը ի՞նչ է նշանակում ստացվում է՝ կարևոր հարցերը քննարկվում և ընդունվում են միայն իշխանության մասնակցությամբ և կողմից:

-Ընդդիմությունը մեծ հնարավորություն ունի բոլոր նախագծերի քննարկումների ժամանակ խոսելու, քննարկելու, հայտնելու իր դիրքորոշումը դրանց մասին: Բայց նման բան չկա: Մենք էլ ենք նկատում, որ նման խնդիրներ կան:

Բայց նաև տարօրինակ է նման վարքագիծը կոնկրետ այս օրինագծի քննարկման մասով, քանի որ, ի վերջո, համայնքների խոշորացման քաղաքականությունը նախաձեռնվել է հենց նրանց իշխանության տարիներին: Բացի այդ, ինչպե՞ս է հնարավոր հանրապետության մի մասը խոշորացնել, մյուս մասը թողնել այնպես, ինչպես կա:

Եվ եթե հիմա իրենք դեմ են ու կոնկրետ և փաստարկված չեն խոսում, գտնում եմ, որ այդ հարցին ուշադրություն դարձնելու կարիք չկա, պետք է առաջ շարժվել:

Դե, թող Սահմանադրական դատարանում վիճարկեն, խնդիր չկա, ՍԴ-ն էլ թող իր եզրակացությունը տա: Բայց, միևնույն է, չեմ հասկանում Սահմանադրական դատարան դիմելու իմաստը: Եթե դու նույնիսկ Ազգային ժողովում այդ փաստաթղթի քննարկմանը չես մասնակցել, ի՞նչ ես ասում Սահմանադրական դատարանին: Ազգային ժողովի նիստն ինչի՞ համար է, որ ընդդիմությունն իր հիմնավորված կարծիքն ասի, միգուցե որոշ հարցերում էլ իշխանությունը հասկանա, որ կարելի է փոփոխություններ կատարել, խմբագրումներ անել: Բայց չեն մասնակցել, ախր:

Մեր հանդիպումները բնակիչների հետ ցույց են տվել, որ խոշորացման հետ կապված բնակիչների հիմնական մտահոգությունը համայնքի կենտրոններին է վերաբերում. մարդիկ տարբեր տեսակետներ ունեն, թե որ համայնքը դառնա խոշորացված համայնքի կենտրոն: Այսինքն՝ խոշորացման կոնցեպտին մարդիկ համաձայն են, բայց տեխնիկական հարցեր են բարձրացնում: Դա էլ բնակիչների հետ քննարկմամբ փորձել ենք ընդհանուր հայտարարի գալ:

-Ի դեպ, նույն ընդդիմությունը հայտարարել է փողոցային պայքար սկսելու մասին: Ի՞նչ կարծիք ունեք դրա վերաբերյալ։

-Ընդդիմությունը նախընտրական ժամանակաշրջանում, պատերազմից հետո, մի անգամ այդ մարտավարությունը կիրառել է և ոչնչի չի հասել: Ընդդիմությունը բավականին մեծ, ընդգրկուն մասնակցություն ունի խորհրդարանական կյանքին և ունեն հնարավորություն՝ հուզող հարցերը բարձրացնել քաղաքակիրթ ձևով, ներկայացնել փաստարկված: Որևիցե խնդիր չկա: Մեկ տարի իշխանությանը մեղադրել դավաճանության մեջ և նախընտրական շրջանում դրա հիմնավորումների մասին բացարձակ չխոսել, հետո նորից անցնել փողոցային պայքարի. այդ մարտավարության մեջ ոչ մի իմաստ չեմ տեսնում: